Serbia

Agrorazvoj valjevske doline sa ponosom vas poziva na manifestaciju posvećenu očuvanje prirode i lepoti našeg grada.

U Parku Vida Jocić (Jadar) od 24. do 26. aprila uživajte u tradicionalnoj izložbi cveća.

Posebno izdvajamo:

Petak, 24. april od 11 časova:

Povodom međunarodne manifestacije Dan fascinacije biljkama održaće se edukativna radionica za mališane. Deca će imati priliku da nauče osnove setve semena i rasađivanje rasada, razvijajući ljubav prema baštovanstvu od malih nogu.

Radionicu će voditi Smiljana Simeunović, stručni saradnik za hortikulturu i Snežana Birčanin, stručni saradnik za ruralni razvoj.

Ove nedelje u Šumskoj školi pokrećemo sva čula. Spajamo prelepu prirodu našeg imanja i mudrost naših baka kroz jednu mirisnu i praktičnu avanturu.

Šta sve deca uče i rade tokom ove radionice?

🍃 Čulna potraga: Učimo kako da prepoznamo biljke jakog mirisa i kako da pravilno oslobodimo njihova eterična ulja.

🌱Priče iz prošlosti: Deca će saznati kako su se nekada koristili list oraha, divlja nana i lavanda da se garderoba u ormarima, ćilimi sačuvaju od moljaca, bez ikakve hemije!

🔆Praktičan rad: Svaki mališan će napraviti svoju mirisnu platnenu kesicu punu bilja, koju može da ponese kući i stavi u svoj ormar ili ranac.

Spajamo učenje o prirodi, ekologiju i tradiciju. ✅️

📍Nedelja 10. maj od 12 do 15.

📍Broj mesta je ograničen. Za dodatne informacije, prijave možete nas kontaktirati na broj 0649178506 ili porukom u DM.

Dan fascinacije biljkama 2026

U okviru međunarodne manifestacije Dan fascinacije biljkama koja se održava po osmi put širom sveta pod okriljem Evropske organizacije za biljne nauke (EPSO), Srpsko biološko društvo “Stevan Jakovljević” Kragujevac organizuje edukativnu radionicu u Botaničkoj bašti za učenike Prve kragujevačke gimnazije (Odeljenje učenika posebno nadarenih za biologiju i hemiju).

Sva živa bića u prirodi su međusobno povezana, manje ili više direktno i formiraju veliku mrežu života. Nekada su te veze jasno vidljive i očigledne, a nekada su od nas skrivene i teško dokučive. U središtu ovih mreža živih bića se nalaze biljke. One su jedinstvene po tome što procesom fotosinteze stvaraju hranu, ne samo za sebe, već za celi živi svet, pa i za ljude. Ali biljke su tesno povezane sa mnogim drugim organizmima. Zajedno ćemo zaviriti i u vezu biljaka i gljiva, mikorizu, koja omogućava biljkama da mnogo bolje i efikasnije vrše fotosintezu i proizvode hranu za sebe ali i za celi živi svet! Otkrićemo i kako parazitske biljke nisu u stanju da same prave hranu fotosintezom niti da same uzimaju vodu iz zemljišta i na koji način one dolaze do hrane i vode. Posle kratkog uvodnog predavanja učesnici radionice će imati priliku da sami pomoću plastelina „naprave“ i modeluju sopstvenu „biološku mrežu“.

Autor: Dr Lazar Novaković, kustos-pripravnik, Prirodnjački muzej u Beogradu.

Plants are unique in the living world because they can make their own food in the process of photosynthesis. However. they are not alone in this unique endeavour. We will show and explain connection between plants and fungi, called mycorrhiza, very important connection between two very different groups of organisms which enable plants to produce food better and more efficiently. We will also discuss about parasitic plants and how they manage to survive and thrive. After a brief presentation, participants will have chance to model their own biological network using modelling clay to further enhance their understanding of invisible connections between plants and other organisms in the nature.

Author: Dr Lazar Novaković, curatorial trainee, Natural History Museum Belgrade, Serbia.

🌱Dan fascinacije biljkama (Fascination of Plants Day) je međunarodna manifestacija koja se obeležava širom sveta kako bi se javnosti približio neverovatan svet biljaka i naglasio njihov značaj za opstanak planete. Manifestacija se održava svake druge godine 18. maja.
Ovim povodom u Solturu 95 17. maja organizujemo posebnu radionicu heklanja.

Biljke su fascinantne jer nas uče strpljenju i rastu – baš kao i heklanje!
Pridruži nam se da zajedno kreiramo bookmarkere u obliku cveća koje nikad ne vene!🌸🌸🌸

Krenite na inspirativno putovanje kroz složeni hemijski univerzum biljaka i otkrijte kako priroda koristi boje, mirise i ukuse da komunicira, štiti se i prilagođava životnoj sredini. Srž ovih procesa čine hemijska jedinjenja koja biljke stvaraju, a proučava ih fitohemija. Pigmenti stvaraju spektakularne boje koje privlače oprašivače i štite biljke od štetnog sunčevog zračenja, dok mirisi utiču na ponašanje i mozak različitih organizama. Ukusi biljaka, često složeni i neočekivani, mogu „varati“ čula i otkrivati skrivene hemijske poruke, pokazujući izuzetnu inteligenciju prirode. Osim što koriste sofisticirane strategije za preživljavanje i komunikaciju, biljke su i prirodna apoteka – mnoge kriju lekovite supstance koje su vekovima služile za lečenje i očuvanje zdravlja. Kroz interaktivne demonstracije, vizuelne prikaze i istraživanje biljnih signala, posetioci će sagledati biljke kao žive hemijske laboratorije na način koji fascinira i inspiriše.

Embark on an inspiring journey through the complex chemical universe of plants and discover how nature uses colors, scents, and flavors to communicate, protect itself, and adapt to its environment. At the core of these processes are the chemical compounds that plants produce, studied by phytochemistry. Pigments create spectacular colors that attract pollinators and shield plants from harmful sunlight, while scents influence the behavior and brains of various organisms. Plant flavors, often complex and unexpected, can “trick” the senses and reveal hidden chemical messages, demonstrating the remarkable intelligence of nature. Beyond employing sophisticated strategies for survival and communication, plants also serve as a natural pharmacy – many contain medicinal compounds that have been used for centuries to promote healing and preserve health. Through interactive demonstrations, visual displays, and exploration of plant signals, visitors will perceive plants as living chemical laboratories in a way that fascinates and inspires.

Autori postavke su:

dr Jelena Nikolić Dimković i dr Jelena Stojković

Biljke imaju ogroman značaj za sva živa bića na Zemlji. One proizvode kiseonik, obezbeđuju nam hranu i čine osnovu života na našoj planeti. Upravo zato je važno brinuti o njima, čuvati ih, negovati i gajiti. Da li ste se ikada zapitali na koji još način možemo gajiti biljke, a da to nije u zemlji? Kako iz jednog sitnog semena ili malog dela biljnog tkiva, u potpuno sterilnim uslovima, mogu nastati brojne zdrave i snažne biljke koje kasnije možemo zasaditi? Na našoj postavci posvećenoj kulturi biljaka in vitro, posetioci će imati priliku da zavire u fascinantan svet gajenja biljaka u sterilnim, laboratorijskim uslovima i otkriju kako nauka pomaže u proučavanju, očuvanju i razmnožavanju biljaka – doprinoseći tako očuvanju biodiverziteta.

Plants play a vital role on Earth. They produce oxygen, provide us with food, and make life possible on our planet. That is why it is so important to take care of them, protect them, and help them grow. Have you ever wondered in what other ways plants can be grown besides in soil? How can a tiny seed, or even a small piece of plant tissue, develop into numerous healthy and strong plants under completely sterile conditions, which can later be planted in nature? At our exhibition dedicated to in vitro plant culture, visitors will have the opportunity to explore the fascinating world of growing plants in sterile laboratory conditions and discover how science helps study, conserve, and propagate plants, contributing to the preservation of biodiversity.

Autori postavke su:

Milica Pavlović, Martina Kuzmanović i prof. dr Svetlana Tošić

Da li ste se ikada zapitali kako biljke „funkcionišu iznutra“? Kako kroz njihove stabljike putuju voda i hranljive materije, ili na koji način listovi proizvode hranu koristeći sunčevu svetlost? Na našoj postavci posvećenoj anatomiji biljaka, posetioci će imati priliku da zavire u skriveni svet biljnog tela i otkriju složenu građu njihovih tkiva i organa. Kroz zanimljive prikaze i objašnjenja, upoznaćete se sa time kako su biljke prilagođene životu u različitim uslovima, kako rastu i razvijaju se, kao i koliko je njihova unutrašnja organizacija važna za opstanak na Zemlji. Nauka o anatomiji biljaka pomaže nam da bolje razumemo prirodu, ali i da je očuvamo za buduće generacije.

Have you ever wondered how plants function on the inside? How do water and nutrients travel through their stems, or how do leaves produce food using sunlight? At our exhibition dedicated to plant anatomy, visitors will have the opportunity to explore the hidden world within plant bodies and discover the complex structure of their tissues and organs. Through engaging displays and explanations, you will learn how plants adapt to life in different environments, how they grow and develop, and how important their internal organization is for survival on Earth. The science of plant anatomy helps us better understand nature and plays a key role in preserving it for future generations.

Autor postavke:

dr Jovana Stojanović

Na prvi pogled, biljke mogu delovati pasivno. Međutim, kod nekih vrsta evolucija je „osmislila“ fascinantno rešenje – lov na insekte i druge sitne životinje kao alternativni način dolaska do neophodnih nutrijenata u staništima sa siromašnim supstratima. Biljke mesožderke razvile su različite tipove specijalizovanih zamki: mehaničke klopke koje se brzo zatvaraju, lepljive zamke koje zadržavaju plen, vrčolike zamke u koje plen upada, vakuumske zamke koje ga usisavaju, zamke nalik kleštima jastoga koje dozvoljavaju kretanje plena isključivo u jednom smeru. Ove biljke predstavljaju fascinantne primere evolutivnih adaptacija u kojima su obični listovi tokom vremena transformisani u složene strukture za hvatanje plena. Posetite postavku i upoznajte vrste koje pokazuju da je biljni svet mnogo aktivniji i domišljatiji nego što na prvi pogled izgleda.

At first glance, plants may appear passive. However, in some species evolution has “devised” a fascinating solution – capturing insects and other small animals as an alternative way of obtaining essential nutrients in habitats with nutrient-poor substrates. Carnivorous plants have evolved several types of specialized traps: mechanical snap traps that close rapidly, sticky traps that retain prey, pitcher traps into which prey falls, vacuum traps that suck prey in, and lobster-pot traps that guide prey inward but prevent escape. These plants represent fascinating examples of evolutionary adaptation, in which ordinary leaves have, over time, been transformed into complex structures for capturing prey. Visit the exhibition and discover species that show the plant world is far more active and ingenious than it might seem at first glance.

Autori postavke su:

dr Irena Raca i Andrija Bogdanović

Biljke, prisutne u gotovo svakom kutku planete, čine neverovatno raznovrstan svet, pun zanimljivih detalja koje često ne primećujemo. Iako nas okružuju na svakom koraku, mnoge njihove osobine ostaju neprimećene, a ponekad se njihov pravi izgled krije upravo u sitnim strukturama skrivenim od naših očiju. Da li ste se ikada zapitali kako zapravo izgledaju seme, list ili površina biljke kada ih posmatramo pod velikim uvećanjem? Kakve se šare, oblici i strukture kriju na njihovoj površini? Na našoj postavci posvećenoj mikrostrukturama biljaka, posetioci će imati priliku da, možda po prvi put, zavire u ovaj fascinantan, intrigantan i gotovo nevidljivi svet uz pomoć fotografija skenirajuće elektronske mikroskopije (SEM). Kroz prikaze plodova, semena, operkuluma, listova, trihoma i drugih biljnih delova, otkrićemo neverovatne detalje koji ne samo da podsećaju na umetnička dela, već imaju važnu ulogu u životu biljaka – od zaštite, preko razmnožavanja, do prilagođavanja uslovima sredine.

Plants, present in almost every corner of the planet, create an incredibly diverse world full of fascinating details that we often overlook. Although they surround us everywhere, many of their features remain unnoticed, and sometimes their true appearance is hidden in tiny structures invisible to the naked eye. Have you ever wondered what a seed, a leaf, or the surface of a plant really looks like under high magnification? What patterns, shapes, and structures are hidden on their surfaces? At our exhibit dedicated to plant microstructures, visitors will have the chance, perhaps for the first time, to peek into this fascinating, intriguing, and almost invisible world through images captured by scanning electron microscopy (SEM). Through displays of fruits, seeds, opercula, leaves, trichomes, and other plant parts, we will reveal astonishing details that not only resemble works of art but also play an important role in the life of plants – from protection, through reproduction, to adaptation to environmental conditions.

Autor postavke:

dr Maja Jovanović

Baš tamo, na ulici u gradu Nišu, bio je Gospodin Maslačak. On nije bio samo korov, zapravo bio je arhitektonsko čudo. Uspeo je da nađe svoje mesto u pukotini na trotoaru, cvetajući prkosnim neonsko-žutim intenzitetom. Dok je grad trošio milione na “infrastrukturu” on je efikasno i besplatno demontirao trotoar. To je bio prvi znak pravih stanovnika naselja: onih koji nisu plaćali kiriju. Gospodin Maslačak ima još mnogo prijatelja, koji jedva čekaju da ispričaju svoju priču!

Right there, on the street of the “City of Niš“ was a Mr. Dandelion. He wasn’t just a weed, but in fact an architectural marvel. He had managed to place himself into a hairline fracture in the pavement, blooming with a defiant, neon-yellow intensity.  While the city spent millions on “infrastructure,” he was effectively dismantling the sidewalk for free. It was the first sign of the neighborhood’s true residents: the ones who didn’t pay rent. Mr. Dandelion has many more friends, who can’t wait to tell their story!

Autor postavke:

Branko Jotić

Radionica „Second Chance Fashion: From Plants to Style ” ima za cilj da kroz kreativan i edukativan pristup približi učesnicima značaj biljaka i mogućnosti njihove primene u savremenoj tekstilnoj i modnoj industriji. U okviru obeležavanja Dana zaštite životne sredine i Dana fascinacije biljkama, učesnici će imati priliku da se upoznaju sa inovativnim i održivim materijalima dobijenim od biljaka, kao što su materijali na bazi ananasa, kaktusa, jabuke i drugih prirodnih izvora.

Biljke će biti predstavljene kao važan resurs za razvoj ekološki prihvatljivih materijala i održivih modnih proizvoda, sa ciljem podizanja svesti o značaju očuvanja životne sredine, cirkularne ekonomije i primene prirodnih resursa u razvoju tekstilnih inovacija. Pored upoznavanja sa održivim materijalima, u okviru radionice realizovaće se i redizajn postojećih odevnih modela, sa ciljem promocije održive mode, produženja životnog ciklusa odeće i razvoja kreativnih pristupa u smanjenju tekstilnog otpada.

Radionicu će realizovati: prof. dr Ineta Nemeša, prof. dr Marija Pešić, prof. dr Nadiia Bukhonka, Valentina Bozoki, Danka Đurđić i studenti odevnog inženjerstva.

Sva živa bića u prirodi su međusobno povezana, manje ili više direktno i formiraju veliku mrežu života. Nekada su te veze jasno vidljive i očigledne, a nekada su od nas skrivene i teško dokučive. U središtu ovih mreža živih bića se nalaze biljke. One sujedinstvene po tome što procesom fotosinteze stvaraju hranu, ne samo za sebe, već za celi živi svet, pa i za ljude. Ali biljke su tesno povezane sa mnogim drugim organizmima. Zajedno ćemo zaviriti i u vezu biljaka i gljiva, mikorizu, koja omogućava biljkama da mnogo bolje i efikasnije vrše fotosintezu i proizvode hranu za sebe ali i za celi živi svet! Otkrićemo i kako parazitske biljke nisu u stanju da same prave hranu fotosintezom niti da same uzimaju vodu iz zemljišta i na koji način one dolaze do hrane i vode. Posle kratkog uvodnog predavanja učesnici radionice će imati priliku da sami pomoću plastelina „naprave“ i modeluju sopstvenu „biološku mrežu“.

Autor: Dr Lazar Novaković, kustos-pripravnik, Prirodnjački muzej u Beogradu.

Plants are unique in the living world because they can make their own food in the process of photosynthesis. However. they are not alone in this unique endeavour. We will show and explain connection between plants and fungi, called mycorrhiza, very important connection between two very different groups of organisms which enable plants to produce food better and more efficiently. We will also discuss about parasitic plants and how they manage to survive and thrive. After a brief presentation, participants will have chance to model their own biological network using modelling clay to further enhance their understanding of invisible connections between plants and other organisms in the nature.

Author: Dr Lazar Novaković, curatorial trainee, Natural History Museum Belgrade, Serbia.